Şaşılık çocukluk çağında gelişen bir görme rahatsızlığıdır. Çocuklar şaşı olarak doğabildiği gibi sonradan da görülebilir. Çocuklarda en sık görülen rahatsızlıklardan biridir. Şaşılığın nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte göz kaslarının birlikte çalışmamasından dolayı ortaya çıktığı bilinmektedir. Gözlerin yanlış hizalanması sonuncunda ortaya çıkan şaşılık altı yaşından küçük çocukların %4 ünde görülmektedir. Gözler ( biri veya ikisi ) dışa, içe doğru, yukarı veya aşağı doğru dönebilmektedir. Şaşılığa göz kayması ya da çapraz göz de denilebilir.

Şaşılığın göz kaslarının birlikte çalışmamasından kaynaklandığı bilindiği gibi belirsiz nedenlerden de görülebilir. Buna idiyopatik yani bilinmeyen bir nedenden kaynaklanan şaşılık denir ve idiyopatik şaşılık en yaygın görülen şaşılık türüdür.

 Şaşılığa Sebep Olan Bazı Faktörler

Şaşılık durumuna neden olan birtakım faktörler vardır. Bu faktörler şu şekilde sıralanabilir:

  • Kırılma hataları
  • Tek gözde kötü görme
  • Down Sendromu
  • Hidrosefali ( beyinde sıvı birikiminden oluşan bir hastalıktır. Doğuştandır.)
  • Beyin tümörü
  • Serebral palsi
  • İnme ( yetişkinlerde şaşılık sebebidir.)
  • Beyinde göz hareketlerinden sorumlu olan kısma zarar gelmesi
  • Göz hareketlerini kontrol eden sinirlere veya kaslara zarar verilecek kafa travmaları
  • Sinir sistemi problemleri
  • Graves hastalığı ( tiroid hastalığıdır. Tiroid hormonunun aşırı üretilmesinden kaynaklanır.)

Bunların yanı sıra şaşılık için belirli risk faktörleri de vardır. Bunlar: Ailede şaşılık, prematüre veya düşük doğum, katarak, şiddetli ptozis ve kornea izleri, kas anomalileri, nörolojik anormallikler, ampliyopi ( göz tembelliği ) gibi risk faktörleri de önemli tetikleyicilerdir.

Çocuklarda Şaşılık Belirtileri Nelerdir?

Şaşılık senkronik göz hareketlerinin kaybolmasından dolayı oluşur ve şaşılık olmadan önce şaşılığa neden olan bazı faktörler görülür. Gözlerin senkronik hareketleri kaybolur. Bir göz özellikle ışıklı ortamlarda kısılır. Fotoğraflarda gözlerden yansıyan kırmızı ışık sarıya döner. Baş veya yüz belirli bir yöne çevrilir. Yürümeden sonra dengesizlik gelişir. Baş ağrısı görülür.

Çocuklarda Şaşılık Teşhisi Nasıl Konulur?

Erken yapılan teşhisler sayesinde bu durumun ilerlemesi durdurulabilir. Erken teşhis ve tedavi kalıcı görme bozukluğunu önleyebilir. Şaşılık göz muayenesinde teşhis edilmektedir. Göz muayenesi çocukların 3 yaşına kadar yaptırılması gerekir. Eğer şaşılık belirtileri sağlanıyorsa veya herhangi bir yaşta diğer göz bozuklukları yaşanmışsa, tam bir göz muayenesi yapılması gerekir.

Çocuklarda Şaşılık Tedavisi Nasıl Gerçekleşir?

Her çocuğa ayrı özel bir tedavi yöntemi uygulanır. Bunun sebebi her çocuğun kriteri farklıdır. Tedavi yöntemi şu kriterlere göre belirlenmektedir: Çocuğun yaşı, genel sağlık durumu ve tıbbi öyküsü, hastalığın kapsamı, hangi boyutta olduğu, hastalığın nedeni, çocuğun alerji durumu dikkat edilen konulardır. Bunların yanında çocuğun belli ilaçlara karşı direnci, çocuğun belirli prosedürlere ve tedavilere karşı toleransı, hastalığın tedavisi için beklentiler nelerdir gibi soruların da yanıtları aranır.

Eğer doktor gerekli görürse çocuğun tedavisi için başka bir göz doktoruna veya optometriste ( göz bakım uzmanı ) sevk edebilir. Çocuğun tedavisi aşağıdaki maddelerden birini veya birden fazlasını içermesi mümkün olabilir:

  • Gözlük verilir.
  • Göz egzersizi ile gözler düzeltilebilir.
  • Zayıf gözü güçlendirmek adına güçlü göze göz bandı yapıştırılarak zayıf göz güçlendirmeye çalışılır. ( Bu işlem ambliyopi varsa tercih edilir.)
  • Gözleri düzeltmek için ameliyat edilir.

Şaşılık gelişen bir hastalık değildir. Bu yüzden erken tanı şaşılık için çok önemlidir. Eğer erken tanı konulabilirse hasta erken tedavi görebilir ve erken tedavi sayesinde de görme bozukluğu giderilebilir.